De TU/e, Maastricht UMC+ (MUMC+) en het bedrijf Microsure bundelen de krachten rondom de ontwikkeling van een microchirurgische robot. De partijen combineren hun medische en technische kennis, en ontwikkelen een operatierobot voor zeer complexe microchirurgische ingrepen. Begin juni werd een mijlpaal behaald: in het MUMC+ werd voor het eerst een patiënt geopereerd met de microchirurgische robot MUSA-3.
Geavanceerde micro- en supermicrochirurgie is een vorm van chirurgie waarbij chirurgen worden ondersteund door robots. Deze robotondersteuning maakt zeer complexe microchirurgische ingrepen breder toepasbaar, wat in de praktijk betekent dat deze ingrepen in meer ziekenhuizen kunnen worden uitgevoerd. Patiënten profiteren hiervan, onder meer door kortere wachttijden en kortere reistijden voor het ondergaan van dergelijke behandelingen.
Kruisbestuiving
Ingenieurs van de Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) en microchirurgen van het Maastricht UMC+ (MUMC+) bundelden hun krachten om micro- en supermicrochirurgie verder te ontwikkelen. Microsure is in 2016 opgericht als een spin-off van de TU/e. Het bedrijf ontwikkelde de MUSA-3 operatierobot.
Tom van Mulken, plastisch chirurg in het MUMC+ en medeoprichter van Microsure, wijst op de toegevoegde waarde van de samenwerking tussen technologische en medische experts. “Zonder de kruisbestuiving tussen verschillende disciplines hadden we deze operatierobot niet kunnen realiseren”, zegt Van Mulken.
MUSA-3
Het MUSA-3-systeem bestaat uit twee hoofdcomponenten: een chirurgische console en een robotarmkar. De chirurg bedient het systeem vanaf de console, terwijl vertrouwde instrumenten via adapters worden gebruikt. Het systeem maakt het mogelijk om met grote nauwkeurigheid te hechten en complexe bewegingen uit te voeren, ook in uitdagende situaties.
De chirurg kijkt op de console via een digitaal of hybride microscoop naar het operatiegebied. De bediening verloopt via joysticks met een groot bewegingsbereik. De bewegingen van de joysticks worden overgedragen naar de robotarmen, waarbij bewegingsschaling en trillingfiltering worden toegepast om de precisie te verhogen. Dit maakt het mogelijk zeer nauwkeurig te opereren.
Vervangt chirurgen niet
De betrokkenen benadrukken dat de chirurgische robots chirurgen niet vervangen, maar menselijke vaardigheden juist versterken. De chirurg blijft altijd aan de knoppen staan en behoudt volledig de controle. De robot biedt ondersteuning op momenten waarop een zeer hoge precisie noodzakelijk is.
Van Mulken: “De samenwerking tussen chirurg en technologie zorgt voor meer stabiliteit en precisie tijdens een operatie. Dat vergroot vervolgens weer de kans op een betere uitkomst en een sneller herstel voor de patiënt.”
Klinische studie
De in het MUMC+ uitgevoerde operatie is onderdeel van een klinische studie. Deze studie onderzoekt hoe robotondersteuning kan bijdragen aan zeer nauwkeurige reconstructieve microchirurgische ingrepen. Denk daarbij aan een borstreconstructie na borstkanker, de behandeling van lymfoedeem door kleine lymfevaten met bloedvaten te verbinden, complexe reconstructies na trauma of kanker, of het herstel van zenuwfuncties na letsel.
Het doel van de klinische studie is het in kaart brengen of de operatierobot kan helpen bij het verkorten van operatietijden, het terugdringen van complicaties en het verkorten van ziekenhuisopnames. Zo willen de TU/e, MUMC+ en Microsure zorgverlening efficiënter maken en de kosten van het zorgsysteem als geheel terugdringen.
