Een proef met medische drones tussen Isala Meppel en Isala Zwolle wordt verlengd tot medio 2027. Tijdens de proef zijn inmiddels ruim 800 vluchten uitgevoerd. Op termijn moet de pilot leiden tot de ontwikkeling van een landelijk netwerk voor het vervoer van medische goederen door de lucht.
De pilot is in september 2025 van start gegaan. Het gaat om de eerste langdurige proef in Nederland waarbij medische dronevluchten tussen twee ziekenhuislocaties worden uitgevoerd. De drone legt daarbij een vaste route van 22 kilometer af, waarover de drone gemiddeld 14 minuten doet. Daarbij worden onder meer medicijnen en bloedmonsters vervoerd.
De proef is een initiatief van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, ANWB, Isala, KPN en Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). De focus ligt niet alleen op het testen van drones als vervoermiddel, maar ook hoe drones veilig kunnen worden geïntegreerd in het Nederlandse luchtruim en hoe het dronevervoer kan worden ingezet binnen bestaande ziekenhuisprocessen.
Geen relevante invloed op medicatie en bloedmonsters
Tijdens het eerste jaar zijn verschillende medische goederen met de drone vervoerd, waaronder paracetamol, gekoelde medicatie en bloedmonsters. Een belangrijk onderdeel van de proef was het onderzoeken van de invloed van het transport op de kwaliteit van deze materialen.
De eerste resultaten van de pilot laten zien dat het vervoer per drone geen relevante invloed op de kwaliteit van de onderzochte geneesmiddelen. Ook het onderzoek naar bloedmonsters laat tot nu toe zien dat dronevluchten in de basis geen relevante invloed hebben op de kwaliteit van het monstermateriaal. De komende periode wordt onderzocht of de toepassing ook voor andere vormen van medisch transport geschikt is.
Vluchten buiten het zicht van de piloot
Een belangrijk onderdeel van de proef is het uitvoeren van zogenoemde Beyond Visual Line of Sight-vluchten (BVLOS). Daarbij vliegt de drone buiten het directe zicht van de piloot. De route tussen Meppel en Zwolle loopt door luchtruim dat ook wordt gebruikt door onder meer trauma- en politiehelikopters, recreatieve luchtvaart, defensie en andere drone-operators.
De afgelopen periode is ervaring opgedaan met het veilig uitvoeren van deze vluchten in gedeeld luchtruim. De route tussen de twee ziekenhuislocaties fungeert daarbij als een vaste dronecorridor. De opgedane ervaring moet helpen bij het ontwikkelen van procedures en regelgeving voor het verder uitbreiden van medische dronevluchten.
Voor de communicatie met de drones wordt gebruikgemaakt van KPN Drone Connect. Dit 4G- en 5G-netwerk geeft realtime inzicht in de netwerkdekking en verbindingskwaliteit op dronehoogte.
Weersomstandigheden blijven een beperkende factor
De pilot brengt ook beperkingen van de technologie in kaart. Zo blijkt harde wind de inzetbaarheid van de drones te beperken. Op sommige dagen moesten vluchten worden uitgesteld of geannuleerd. Ook zijn tijdens de vluchten technische aandachtspunten naar voren gekomen die in het vervolg van de pilot verder worden onderzocht.
Op de route tussen Meppel en Zwolle wordt daarnaast getest met verschillende technologieën voor het vergroten van de zichtbaarheid en veiligheid van drones. Het gaat onder meer om elektronische zichtbaarheid, detectiesystemen, transponders en radarintegratie.
Pilot wordt uitgebreid
Met de verlenging tot medio 2027 wordt het onderzoek uitgebreid. De betrokken partijen willen onder meer kijken naar verschillende vormen van laboratoriumdiagnostiek, meerdere patiëntgroepen en een bredere toepassing voor farmaceutische producten. Op termijn moet de pilot leiden tot de ontwikkeling van nieuwe dronecorridors en een landelijk medische dronenetwerk.
De huidige proef bouwt voort op eerdere Nederlandse experimenten met medisch dronevervoer. Zo werd eerder onderzocht of drones geschikt zijn voor het transport van onder meer bloedmonsters, biopten en medicatie tussen zorglocaties. Ten opzichte van deze eerdere proeven is de route tussen Meppel en Zwolle langer. De focus verschuift daarbij van afzonderlijke testvluchten naar structurele inzet en de integratie van drones in het bestaande luchtruim.
