AR maakt epileptische signalen direct zichtbaar op de hersenen

Wouter Hoefnagel
Wouter Hoefnagel
18 februari 2026
2 min

Een nieuwe technologie die is ontwikkeld door het UMC Utrecht maakt het mogelijk om gemeten epileptische hersensignalen met behulp van augmented reality (AR) tijdens de operatie direct in beeld te brengen. Het team onder leiding van neuroloog prof. dr. Maeike Zijlmans en in samenwerking met dr. Tristan van Doormaal ontvangt voor het project een ERC Proof of Concept-beurs van de Europese Onderzoeksraad (ERC).

Meer dan 30 miljoen mensen wereldwijd hebben last van focale epilepsie. Dit is een vorm van epilepsie waarbij de aanvallen in een specifiek deel van de hersenen ontstaan. In de meeste gevallen is chirurgie de enige mogelijkheid om patiënten met moeilijk behandelbare focale epilepsie blijvend van aanvallen te verlossen. Bij een dergelijke epilepsie-operatie wordt electrocorticografie ingezet, waarbij signalen van de hersenschors worden gemeten met behulp van een elektrodenmatje dat op het brein wordt gelegd.

Risico op onnauwkeurigheden

Het interpreteren van de signalen die deze methode oplevert, is tot nu toe echter omslachtig en handmatig. Daarbij is de kans op onnauwkeurigheden groot. Het project EpiShow van het UMC Utrecht moet hierin verandering brengen. EpiShow zet AR-brillen in voor het in real-time zichtbaar maken van hersensignalen op de hersenen van de patiënt, waarbij de beelden worden geïntegreerd met MRI-beelden. Dit maakt voor de chirurg inzichtelijk op welke plekken epileptische activiteiten optreden, ook indien de elektroden verschuiven.

Bij het project zijn diverse partners betrokken. Denk daarbij aan medtech-start-up Augmedit, dat is gespecialiseerd in augmented reality in de hersenchirurgie. Een andere partner is de ontwikkelaar van flexibele elektroden Neurosoft Bioelectronics en productontwerp Productzaken. SURF, de IT-infrastructuurpartner voor onderwijs en onderzoek, geeft binnen het project advies over veilige data-integratie en het streamen van data.

Nauwkeurigere data

De EpiShow-technologie moet het vertalen van wetenschappelijk onderzoek naar de klinische praktijk sneller en eenvoudiger maken. Het project moet onderzoekers onder meer nauwkeurigere data opleveren. Chirurgen kunnen hierdoor hun besluitvorming verbeteren en versnellen.

Het EpiShow-project krijgt ERC Proof of Concept-beurs van 150.000 euro. Hiermee werkt het team aan een eerste proof-of-concept. In een testomgeving wordt dit eerste systeem getest op zowel precisie als gebruiksvriendelijkheid. Na deze testfase staat een pilotproject op de planning tijdens een echte operatie. Tijdens deze pilot wordt de technologie ingezet, zonder dat dit de geleverde zorg daadwerkelijk beïnvloedt. Het project loopt tot eind 2027.

Wouter Hoefnagel

Wouter Hoeffnagel is een freelance journalist en tekstschrijver, met interesse op het gebied van zowel industrie, IT als het kruisvlak tussen deze onderwerpen. Over deze onderwerpen schrijft hij een breed scala aan teksten, variërend van achtergrondartikelen, interviews en nieuwsberichten tot blogposts, whitepapers, case studies en websiteteksten.