Een groep van zeventien partners uit de energieketen start een project voor het integreren van langtermijnenergieopslag in het Nederlandse energiesysteem. Zo willen de partijen bijdragen aan oplossingen voor netcongestie, prijsvolatiliteit en de groeiende mismatch tussen vraag en aanbod van duurzame energie.
Het gaat om een driejarig project dat is opgezet door het RenewaFLEXNL-consortium. Het project wordt uitgevoerd door een breed samenwerkingsverband met onder andere TNO (coördinator), TU/e, DNV, Vattenfall, Vopak, Nobian, Stedin, Aquabattery, ORE Energy, BB1 Project, HilverdaFlorist, Butterfly Orchid, Emmett Green, EFS, Ecomatters, New Ground Law en Energy Storage NL.
Hernieuwbare energie tot 100 uur opslaan
Technologieën voor langdurige energieopslag maken het mogelijk om hernieuwbare energie 8 tot 100 uur op te slaan en flexibel in te zetten. De opslag helpt zo de energievoorziening stabieler te maken door pieken en dalen in de opwek van duurzame energie op te vangen.
“RenewaFLEXNL richt zich op een van de meest urgente uitdagingen van de Nederlandse energietransitie: hoe we grote hoeveelheden hernieuwbare energie veilig en betaalbaar kunnen integreren in een al overbelast systeem. Door technologieontwikkeling te combineren met praktijkcases en systeemanalyse, maken we langdurige opslag daadwerkelijk schaalbaar voor Nederland”, legt Iraxte Gonzalez Aparicio, Programmamanager System Transformation bij TNO, uit.
Technologie en marktprikkels
De toenemende netcongestie en afnemende leveringszekerheid maken meerdere uren opslag noodzakelijk. Het project streeft ernaar om zowel de technologie als marktprikkels te ontwikkelen om zo een goed functionerende markt voor langdurige energieopslag (LDES) te realiseren.
Daarnaast wordt onderzocht hoe industriële energiegebruikers dynamisch en geautomatiseerd kunnen inspelen op fluctuaties in de beschikbaarheid van hernieuwbare energie en de capaciteit van regionale elektriciteitsnetten.
De Technische Universiteit Eindhoven (TU/e) draagt bij aan het project door coördinatiemechanismen en analysetools voor regionale energiesysteemintegratie te ontwikkelen. Hierbij wordt gewerkt aan een standaard simulatieset gebaseerd op Digital Twins, om systeemintegratiecases te analyseren.
‘Essentieel voor perioden zonder wind en zon’
Energiebedrijf Vattenfall wijst op het belang van opslag voor de betaalbaarheid en betrouwbaarheid van het energiesysteem. Hoewel batterijtechnologie de afgelopen jaren sterk is verbeterd, blijft de opslag momenteel nog beperkt tot enkele uren. De betrokken partijen noemen langdurige energieopslag essentieel om perioden zonder wind en zon te overbruggen, zonder afhankelijk te zijn van fossiele brandstoffen.
Binnen het project worden drie opslagtechnologieën getest in praktijkcases die uitdagingen uit de praktijk weerspiegelen. Het gaat om de volgende cases:
- een project bij de haven van Rotterdam rondom de integratie van energieopslag met offshore productie van windenergie voor het leveren van groene elektriciteit en warmte aan energie-intensieve industrieën.
- het gebruik van warmte en elektriciteit uit energieopslag voor het afbouwen van de gasafhankelijkheid van kassen.
- een combinatie van hernieuwbare opwekking, energieopslag, laadinfrastructuur voor elektrische vrachtwagens en warmtevoorziening voor kassen en lokale afnemers.
Drie technologieën getest
Binnen deze cases worden drie technologieën getest:
- Aquabattery: een schaalbare zuur-base-flowbatterij op basis van zoutwater.
- ORE Energy: meerdaagse energieopslag via omkeerbare oxidatie van ijzer.
- BB1 Project: een thermisch-elektrisch hybridesysteem met warmtepompen, watergebaseerde warmteopslag en natriumionbatterijen.
Het consortium richt zich daarnaast op het uitvoeren van systeemanalyses. Denk daarbij aan techno-economische studies, levenscyclusanalyses en businesscases. Daarnaast willen de betrokken partijen aanbevelingen doen voor toekomstige regelgeving, met als doel het maximaliseren van de maatschappelijke waarde van langetermijnenergieopslag.
MOOI-subsidie
Het project ontvangt financiering uit het Nederlandse MOOI-programma. Dit is een subsidieregeling voor innovatieve projecten gerelateerd aan de energietransitie. MOOI staat voor Missiegedreven Onderzoek, Ontwikkeling en Innovatie, en valt onder de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). De focus ligt op het versnellen van technologische doorbraken die nodig zijn voor een duurzaam en klimaatneutraal energiesysteem.
TenneT, Alliander, Enexis, Havenbedrijf Rotterdam, Glastuinbouw Nederland en diverse vertegenwoordigers uit de industrie en transport zijn betrokken als klankbordpartners en stakeholders.
