Nederland wil deelnemen aan de IPCEI-AI, een Europees project waarin lidstaten gezamenlijk investeren in kunstmatige intelligentie (AI) voor de industrie. Het kabinet trekt hiervoor in de begroting voor 2027 120 miljoen euro uit.
IPCEI is een afkorting van Important Project of Common European Interest. Het gaat om een project waarin EU-lidstaten, bedrijven en kennisinstellingen de krachten bundelen om een technologie te ontwikkelen. Het gaat daarbij specifiek om technologieën die te groot of riskant zijn om door een land te laten ontwikkelen.
Omvat de volledige AI-keten
Indien de Europese Commissie een IPCEI goedkeurt, mogen EU-lidstaten hieraan meer steun geven dan normaal is toegestaan. De IPCEI-AI is sinds 2025 in voorbereiding, onder coördinatie van Duitsland. Het project omvat de volledige AI-keten, variërend van data en rekenkracht tot basismodellen en toepassingen.
Op dit moment is de EU wat betreft AI nog grotendeels afhankelijk van het buitenland. De IPCEI-AI moet hierin verandering brengen. Een belangrijk doel van het EU-brede project is dan ook het terugdringen van de afhankelijkheid van het buitenland op het gebied van AI.
Interessante kansen
Voor Nederland kan de IPCEI-AI interessante kansen bieden. Zo beschikt ons land over een sterke positie in sectoren waarin AI veel kan opleveren. Denk daarbij aan de hightechsector en de maakindustrie, maar ook aan de zorg, energiesector en logistiek.
Organisaties uit deze sectoren werken binnen het project samen met Europese partners aan onder meer nieuwe AI-modellen en -toepassingen. Vanuit Nederland is ook onder meer AIC4NL betrokken. Deze organisatie gaf het ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) eerder inhoudelijk advies over de IPCEI-AI en pleitte voor Nederlandse deelname.
“AIC4NL heeft EZK ondersteund bij de interesse-uitvraag en is verheugd dat het kabinet nu voornemens is hiervoor middelen te reserveren. AIC4NL zal het Nederlandse AI-ecosysteem blijven ondersteunen bij deelname aan de IPCEI-AI door middel van inhoudelijke adviezen en het mobiliseren van deelnemers. Daarbij maken we gebruik van ons sterke deelnemersveld”, schrijft AIC4NL.
Paradigmaverschuiving
“Het gebruik van AI zal in vrijwel elke industriële sector tot een paradigmaverschuiving leiden. Autonome productie, door AI aangestuurde logistiek, AI-gestuurde robotica, door AI ondersteund ontwerp en de industriële metaverse zijn niet mogelijk zonder krachtige AI. Hiervoor zijn echter zeer gespecialiseerde AI-modellen nodig die veel verder gaan dan generatieve grote taalmodellen (LLM’s)”, schrijft het Duitse federale ministerie voor Economische Zaken en Energie.
Het ministerie vervolgt: “De industrie in Europa, en met name in Duitsland, beschikt over enorme hoeveelheden data die kunnen worden gebruikt om gespecialiseerde AI-modellen te trainen. Europa heeft het potentieel om wereldwijd een leidende positie in te nemen, als het er niet alleen in slaagt om industriële AI-modellen van de volgende generatie en zeer gespecialiseerde AI-modellen te ontwikkelen, maar deze ook productief en succesvol in te zetten.”
Nog niet definitief
Hoewel het kabinet 120 miljoen euro reserveert voor de IPCEI-AI, is dit geld nog niet definitief beschikbaar. Zo moet de begroting eerst worden goedgekeurd door de Tweede en Eerste Kamer. Ook vereist het totale IPCEI-AI-project nog goedkeuring van de Europese Commissie. Indien alle benodigde goedkeuringen binnen zijn, volgt een officiële nationale oproep via de Staatscourant en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), meldt AIC4NL. Vanaf dat moment kunnen partijen een subsidieaanvraag indienen voor hun AI-projecten.
