De bouw van de eerste industriële fabriek ter wereld voor de productie van indiumfosfide fotonische chips op 6-inch waferschaal is onlangs van start gegaan. De fabriek moet de positie van Nederland op het gebied van fotonica versterken.
Het startsein voor de bouw is eerder deze maand gegeven door de uitvoerend vicevoorzitter van de Europese Commissie Henna Virkkunen en de Nederlandse ministers Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat) en Dilan Yeşilgöz-Zegerius (Defensie). De High Tech Campus Eindhoven wordt de thuishaven van de nieuwe fabriek.
Informatieoverdracht via lichtdeeltjes
Fotonica is de wetenschap en technologie die zich richt op het opwekken, besturen en detecteren van licht (fotonen). In plaats van elektronen (zoals in elektronica) gebruikt fotonica lichtdeeltjes om informatie te verwerken, over te dragen en op te slaan. Fotonische chips spelen een cruciale rol in moderne communicatie, medische apparatuur, sensoren en computernetwerken.
Fotonische chips bieden diverse voordelen ten opzichte van reguliere chips. Zo beweegt licht sneller dan elektronen, wat hogere datasnelheden mogelijk maakt. Daarnaast verbruiken fotonische systemen minder energie dan elektronische systemen. Fotonische chips kunnen geïntegreerd worden in compacte systemen, zoals smartphones en wearables.
R&D en productie
In de nieuwe fabriek in Eindhoven ligt de focus op zowel onderzoek en ontwikkeling (R&D) als schaalbare productie. De fabriek moet de ontwikkeling van concepten tot concrete oplossingen versnellen. Dit moet de weg vrijmaken voor een nieuwe generatie energiezuinige AI-datacenters, 6G-netwerken, medische innovaties en supercomputers.
Tjark Tjin-A-Tsoi, CEO van TNO, wijst op het belang van de fabriek voor de positie van Nederland in de chipmarkt. “Met deze fabriek zet TNO een unieke stap: voor het eerst bouwen we een industriële pilot line. Door onderzoek en productie dicht bij elkaar te brengen, versterken we de positie van Nederland binnen het Europese halfgeleiderlandschap en helpen we bedrijven om sneller en efficiënter hoogwaardige fotonische technologie op te schalen. Dit is een investering in onze technologische slagkracht én in toekomstige economische groei,” aldus Tjin-A-Tsoi.
Europese concurrentiepositie van Nederland versterken
Ook minister Heleen Herbert van Economische Zaken en Klimaat wijst op de toegevoegde waarde voor de Europese concurrentiepositie van Nederland. “Met deze investering gaan we aan de slag om van kennis en innovatie naar concrete toepassingen van geïntegreerde fotonica te komen. Ons doel is om met deze sleuteltechnologie een sterke Europese concurrentiepositie te krijgen. Zowel als het gaat om kennis, innovatie, toelevering als eindproductie. Dat is nodig voor de Nederlandse banen en inkomsten van de toekomst, het oplossen van maatschappelijke uitdagingen en onze nationale veiligheid”, zegt minister Herbert.
Regeringsadviseur Peter Wennink wijst op de impact van geïntegreerde fotonica, die volgens hem vergelijkbaar is met de opkomst van de geïntegreerde elektronica decennia geleden. Wennink: “Door nu te investeren in schaalbare productiecapaciteit, creëren we een ecosysteem dat de wereldwijde technologische koers mede kan bepalen. Dit is een lanceerplatform voor de toekomstige digitale economie van Europa.”
Onderdeel van PIXEurope
De realisatie van de chipfabriek kost in totaal circa 150 miljoen euro. De fabriek maakt deel uit van PIXEurope, een pan-Europees consortium dat als doel heeft om Europa te positioneren als wereldleider in de ontwikkeling en productie van fotonische chips. Het project is onderdeel van de Europese Chips Act en wordt gecoördineerd door het Institute of Photonic Sciences (ICFO) in Barcelona, met steun van de Europese Commissie en het Chips Joint Undertaking.
Het project is een publiek-private samenwerking tussen TNO, TU/e, PhotonDelta, SMART Photonics en High Tech Campus Eindhoven. Naast technologische winst levert de fabriek direct hoogwaardige werkgelegenheid op. Na de opstartfase zijn in eerste instantie circa 40 specialisten in de fabriek werkzaam zijn, wat naar verwachting later verder toeneemt.
